Primeur: Nabeschouwing bij 7 juni

Nog even bij de les blijven. Al is die les een futuliteit. Hét nieuws van de week was tenslotte de speech van Obama over de Islam. Bart De Wever zal hier als historicus wel weer bedenkingen bij hebben (naar analogie met de Antwerpse politie in WOII) , maar ons heeft het geïnspireerd.

De verkiezingen dan. De slotceremonie van het verkiezingsseizoen is traditioneel voor Ivan De Vadder. De hele zondagmiddag lang bouwt hij weer kathedralen van analyses op basis van van drie dorpsuitslagen in West-Vlaanderen. Met live-verbindingen naar reporters in de provinciehoofdsteden! Die laatsten kunnen hun tekst alvast inoefenen: “hier is nog niets bekend, en we hebben ook nog niemand gezien maar ze zouden straks wel komen”. Voor zoiets kamperen wij steevast voor de buis, met een sixpack en een paar vrienden. Pas om acht uur zondagavond zal de definitieve uitslag bekend zijn, en weet iedereen wat u hier donderdag al kon lezen. Namelijk dat deze verkiezingsuitslag er niet zoveel toe doet, tenzij u alsnog massaal voor Dedecker, Dewinter, Dewever en Degroenen hebt gestemd. 

De Peiler kan natuurlijk niet wachten tot maandag met het duiden van de verkiezingsuitslag (Dat was al te gemakkelijk).

De finale peiling: nog wat nieuws?

Politiek is een beetje zoals het voetbal: de voor- en de nabeschouwingen bijna zo leuk als de wedstrijd zelf. Het wordt weer even wennen om volgende week zonder peilingen door te komen. Vanavond is er gelukkig nog een toetje. Om 18u lees je op de website van De Standaard alles over het laatste peilingloodje voor de kiezer zich komende zondag uitspreekt. Verrassingen verwachten we daar niet te leren. Er is slechts één inconsistentie in de recente peilingen, en dat is hoe de drie meest rechtse partijen de koek gaan verdelen. De omvang van de koek is wel consistent: gezamenlijk scoren ze 37%. Onze verwachting is dat het Belang met 15% aan de haal gaat, LDD met 13% en NVA met 8%. De ontbrekende rechtse percent verdelen we bij deze onder het VB en NVA.  

Groen!	SP.A	SLP	CD&V	Open VLD	LDD	NVA	VB
7%	15%	2%	21%	18%	13%	8%	15%

 

Update: Toch verrassingen!

Gepeild: Tactische stemmen op mogelijke coalities

Nog niet zo heel lang geleden was politiek een stuk eenvoudiger dan vandaag. Je werd geboren in een zuil en stemde een leven lang voor de politieke arm van die zuil. Zat je niet in een zuil (of was je vader fout in de oorlog) dan stemde je voor de Volksunie. Na de verkiezingen kon de grootste partij (de CVP) kiezen of ze socialisten of liberalen nodig had om een meerderheid te vormen.

 

Of niet? Wanneer we de naoorlogse coalities overlopen, zien we  dat tripartites en alternatieve coalities heel gewoon zijn in de Belgische politiek. Een andere vaststelling is dat een meerderheid vormen een stuk makkelijker is dan er vervolgens mee besturen. De Belgische politiek lijkt wel in constante crisis. Sinds de tweede wereldoorlog hebben we 55 regeringen gehad op 64 jaar, of gemiddeld 14 maanden per legislatuur. Vele daarvan waren duo-coalities op een christendemocratische basis. Gek genoeg is het pas in de recente, zogenaamd versnipperde geschiedenis dat er 15 jaar politieke stabiliteit kwam (onder de regeringen Dehaene en Verhofstadt). Verhofstadt I deed zoiets met 7 partijen, en Dehaene speelde het klaar om ons de euro binnen te loodsen in een periode van crisis.

 

Vlaanderen is vooralsnog beter bestuurbaar dan België. De opkomst van radicale partijen maakt het er evenwel niet makkelijker op. In de voorbije dagen hebben we een schatting gemaakt van de electorale kracht van de individuele Vlaamse partijen. Nu doen we hetzelfde voor vier mogelijke coalities. Aan u om uit te maken van welke coalitie u het beste beleid verwacht, en om te kijken of uw stem ook een tactische keuze voor die coalitie is.

  

Op weg naar 7 juni – Open VLD

Als u op zoek bent naar mooie idealen, dan kunnen we u OpenVld van harte aanbevelen. De communicatie van deze partij klinkt als een zoete symfonie in de oren. Zo ongeveer om het jaar laat Guy Verhofstadt boeksgewijs een gedragen cellopartij op u los. In debatten neemt Bart Somers een doorleefde tenorpartij voor zijn rekening, die in tijden van verkiezingen wordt aangevuld door glimmend drukwerk met de klank van lyrische blazers. Begrotingsminister Dirk Van Mechelen houdt er met afgemeten paukeslagjes de kadans in. Enig minpuntje is het Oost-Vlaamse scherzo. Daar is per abuis een trompettist (naar het schijnt familie van Dizzy Gillespie) als 1e viool het podium op gestuurd.

 

Op weg naar 7 juni – SLP

Het ware voor iedereen beter om de voltallige SLP aan te stellen op ministeries en kabinetten, in plaats van mee te dingen naar de gunst van de kiezer. Inhoudelijk is deze partij evident waardevol. Ze bepleit op zowat alle thema’s datgene wat de experten voorstaan. En dat is meteen ook het probleem. Het verhaal van SLP is complex, op het saaie af. Bovendien heeft de partij er niet de mensen voor om die moeilijke standpunten voor een breek publiek aantrekkelijk te maken. Het enige wat we te zien krijgen zijn studiebollen en relprogressieven. Een beetje krampachtig schaart de partij zich achter de vlag van het sociaal-liberalisme. Daarmee zet SLP zich behendig af tegen liberalen en socialisten, maar vergeet het zich tegelijkertijd te positioneren.

 

Op weg naar 7 juni – CD&V en NVA

De staatshervorming is uitgebleven, maar voor de rest heeft CD&V  haar verkiezingsbeloften behoorlijk gehouden. Dat is althans de communicatielijn die de partij zelf uitzet, en de burgers lijken het allemaal wel te geloven. Ver weg is het VIP-tent imago van druk telefonerende KMO-leiders met een streepjespak van de periode Leterme (enkel Carl Decaluwé en Kris Peeters zijn nog niet om). Opnieuw straalt CD&V kalmte, inhoud en betrouwbaarheid uit. Je kan geen drie CD&V-ministers bij naam noemen, en dat is vaak een teken dat een partij goed bezig is. De kopman voor de Vlaamse verkiezing is Kris Peeters, de huidige Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Institutionele Hervormingen, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media, Toerisme, Havens, Landbouw, Zeevisserij en Plattelandsbeleid.

 

Op weg naar 7 juni – LDD

Een nieuwe peiling, een nieuw geluid. De resultaten die La Libre Belgique vandaag publiceert brengt voor de meeste partijen weinig goed nieuws. Enkel NVA en Vlaams Belang scoren relatief goed, vanzelfsprekend ten koste van de overige partijen.  De partij die de grootste achteruitgang optekent is verrassend Lijst Dedecker, toch de politieke hype van het moment. Een goede aanleiding om de peilingen van deze laatste eens van naderbij te bestuderen.

 

Op weg naar 7 juni – SP.A

Links in Vlaanderen is anno 2009 zonder echt duidelijke verklaring verdampt tot een kwart van het electoraat. De SP.A neemt daarvan slechts 2/3e voor haar rekening.  Op links ziet de partij zich voor het eerst in jaren geconfronteerd met versplintering, om uiteenlopende redenen. Geert Lambert ontdekte dat socialisme iets verder gaat dan sociaal zijn, en noemt zich voortaan zelfs liberaal. Ook blijkt er zowel binnen als buiten de partij een markt voor het old-school marxisme van PVDA+, CAP, LSP en SP.A-rood.

 

Op weg naar 7 juni – Vlaams Belang

Het Vlaams Belang is met afstand de moeilijkste partij om te peilen. Totaal onverwacht stak de partij eind jaren ’80 de neus aan het venster. Na de verkiezingsuitslag van 2004 (maar vooral in de peilingen die daarop volgden) zag het er zelfs even naar uit dat ze de grootste partij van Vlaanderen zou worden. Quod non. Inmiddels zijn er twee alternatieven bijgekomen op de rechtervleugel en daar heeft de partij duidelijk last van. Vlaams Belang zakt in de recente peilingen tot onder de 15 procent – de helft van wat hen ooit is toegedicht en de laagste score in meer dan 10 jaar. Deze tendens word wel eens in verband gebracht met de veronderstelde neergang van ‘extreem-rechts’ in Vlaanderen. Hier weze dan onmiddelijk aan toegevoegd dat ze nog steeds de 3e partij van Vlaanderen zijn in de peilingen, maar bovendien is er met NVA en LDD zo’n 20% ter rechterzijde van VLD is bijgekomen. Rechts lijkt eerder buiten de oevers van het Belang getreden dan dat het nu daadwerkelijk is ingedamd.

 

 

 

Op weg naar 7 juni – Groen!

De groenen zijn de laatste jaren een stabiele factor in de Vlaamse politiek. Tussen 1981 en 1999 kroop Agalev van 4% naar 7%. De partij slaagde erin een principiële koers te varen zonder al te veel electorale kleurscheuren en trappelt inmiddels een decennium rond de 7 procent (met uitzondering van het debacle van 2003, toen de partij werd afgestraft voor haar regeringsdeelname). Binnen de partij hebben de groene fundi’s sedert enkele jaren het overwicht op de realo’s. Dit leverde onvergetelijke campagnebeelden op van dames op leeftijd die zich blootsvoets te buiten gaan aan Afrikaanse ritme’s. Those day’s are over… De moderne ecologist staat in pak op de campagnefoto. Ongeschoren, dat dan weer wel. Ook valt op dat je in 2009 niet langer vrouw moet zijn om carrière te maken in deze partij (in het verleden een garantie voor slechte uitslagen).