De Peiler Gepeild neemt met opgeheven hoofd afscheid van deze verkiezingsperiode. U kon hier vorige week al lezen dat het met NVA en LDD alle kanten op kon (maar dat ze samen met het VB op 37% zouden eindigen), dat de werkelijke steun voor OpenVLD zich rond de 16% situeert, dat SP.A niet voor de afstraffing stond die velen hen voorspelden en vooral, dat Groen! niet de sensatie van de verkiezingen ging worden. De verkiezingsuitslag bevestigt onze lezing van de peilresultaten, in tegenstelling tot die van vele kranten. Buiten onze verwachting bleef de omvang van de overwinningsnederlaag van LDD en de dito winst voor NVA (al schreven we dat LDD niet tot de middenmotors zou groeien, en dat rechts samen 37% zou halen). De verrassende uittocht bij LDD en OpenVLD ten voordele van NVA komt veeleer voor als een last-minute bestemmingswijziging van de kiezer dan als een peilfout, daar zullen we de politologen nog over horen.
In de onderstaande figuur plaatsen we de cumulatieve krachtverhoudingen volgens de peilers (horizontale as) tegen de verkiezingsuitslag (verticale as). We tellen de uitslag van de partijen bij elkaar op (dus Groen! begint bij 6,8%, tweede punt is inclusief de SP.A score 6.8%+15.3%=22.1%,…). Als de lijn van de peiler boven de diagonaal ligt word dat deel van het politieke spectrum onderschat, een lijn die onder de diagonaal ligt geeft een overschatting aan. In de eerste plaats zien we dat over de peilingen een zeer goede indicator van de uiteindelijke machtsverhouding zijn gebleken. Enkel het haasje over van LDD en NVA heeft iedereen verrast. In de tweede plaats zien we dat alle peilingen een systematische afwijking hebben: ze overschatten ofwel links ofwel rechts. Dit houdt wellicht verband met de methodologie. Het Laatste Nieuws en La Libre Belgique onderschatten in beide peilingen de linkse partijen, De Standaard overschat ze. Rechts blijkt veel makkelijker te peilen, maar de onderlinge krachtsverhouding dan weer niet. Enkel Knack heeft de rechtse partijen als groep onderschat. Onze eigen schatting blijkt een krachtig kader te schetsen om electorale verschuivingen te interpreteren. Een verkiezingsuitslag is niet te voorspelen, maar de steun van een partij is wel goed te meten.
De Peilers Gepeild adhv de cumulatieve links/rechts-score
Nu alles nog vers in het geheugen zit, benadrukken we twee vaststellingen. Ten eerste is de verklaring van winst en verlies behoorlijk à la tête du client. Zo is de uitslag van CD&V onmogelijk spectaculair te normen. De partij verliest 4% ten opzichte van vorige verkiezingsuitslag, wat ongeveer overeenkomt met de toenmalige waarde van de kartelpartner. Zelfs als we de sensationele NVA uitslag toevoegen blijft het kartel onder het resultaat van 2007. De partij kan dus bezwaarlijk spreken van een verkiezingsoverwinning, al blijft consolidatie natuurlijk een goed resultaat. Ook de achteruitgang van 1% bij Groen! of de 2% verlies bij SP.A zijn kennelijk niet zo belangrijk. Tegelijkertijd wordt het meest spectaculaire resultaat van deze verkiezing, namelijk de historische opkomst van LDD, bijna genegeerd. De mooie staafjes van Ivan De Vadder lieten nochtans overal hetzelfde zien: de centrumpartijen, Vlaams Belang en Groen! zien hun staafje zakken, terwijl LDD en NVA vanuit het niets 20% van het laken naar zich toetrekken.
Ten tweede: rechts leeft, en extreemrechts ook. Hoe hard Bart De Wever zich ook afzet van het VB: de taal- en de programmapunten verschillen hoofdzakelijk in de nuance. Overigens pas sinds kort: de uitsprak over de ‘pocket van Mohammed’ is zowel qua analyse als qua stijl niet veel anders dan vrachtwagens vol bankbiljetten naar Strépy rijden. En –zonder die taal te vergoelijken- zou sociaalbewogen Vlaanderen beter ook eens nadenken over die analyse. Feit blijft dat onze staat drijft op arbeidsdeelname, dat die in Wallonië en bij allochtone groepen lager is, en dat zoiets voor financiële problemen zorgt. Ondertussen naar een vierde generatie migranten geen hand word uitgestoken, dat falend onderwijs, falende gezinsondersteuning en falende ordehandhaving ervoor zorgen dat allochtonen minder competenties en meer stigma’s meedragen. Het bestaan van die wantoestand is per slot van rekening een veel grotere schande dan de toogpraat die men erover rondtoetert.
Tot slot dank ik u voor uw interesse. Met meer dan 600 unieke lezers per dag overtreft deze site ruimschoots mijn verwachtingen. Bij elke volgende peiling doen we deze oefening alvast voor u over.
Het ware voor iedereen beter om de voltallige SLP aan te stellen op ministeries en kabinetten, in plaats van mee te dingen naar de gunst van de kiezer. Inhoudelijk is deze partij evident waardevol. Ze bepleit op zowat alle thema’s datgene wat de experten voorstaan. En dat is meteen ook het probleem. Het verhaal van SLP is complex, op het saaie af. Bovendien heeft de partij er niet de mensen voor om die moeilijke standpunten voor een breek publiek aantrekkelijk te maken. Het enige wat we te zien krijgen zijn studiebollen en relprogressieven. Een beetje krampachtig schaart de partij zich achter de vlag van het sociaal-liberalisme. Daarmee zet SLP zich behendig af tegen liberalen en socialisten, maar vergeet het zich tegelijkertijd te positioneren.
